با اينکه مدت زمان زيادي تا آزمون سراسري سال 1393 باقي مانده است، اما امروز تصميم گرفتيم تا با شما عزيزان درباره تست زني و نکات مربوط به آن صحبت کنيم، و هدف ما نيز است تا شما را از همين الان و در هنگام تست زني تمريني با نکات بسيار ظريف و حساس آن آشنا کنيم تا در زمان تست زني سرعتي و کنکور با رعايت اين نکات و همچنين تمرين‌هاي تست‌زني که الان و در حين مطالعه و مرور داريد، بتوانيد از نتيجه تلاش و زحمت خودتان بخوبي و به بهترين نحو بهره بگيريد. در زير، به مهم‌ترين مواردي که باعث مي‌شود داوطلبان در تست زني نمره لازم را کسب نکنند، اشاره مي‌کنيم:
الف- بي‌دقتي در تست‌زني
بي دقتي، يکي از رايج‌ترين و بدترين اشتباهاتي است که داوطلبان در تست زني دارند. تصورش را بکنيد تمام راه حل يک مساله را رفته‌ايد و به جواب رسيده‌ايد، آن‌گاه به جاي عدد 24 در گزينه‌ها، عدد 42 را انتخاب کرده‌ايد. بعد از امتحان، وقتي متوجه چنين بي دقتي و سهل‌انگاري‌هايي مي‌شويم چه افسوس و غمي که نمي‌خوريم و با خودمان عهد مي‌کنيم که در آزمون بعدي جدي باشيم، دقيق بخوانيم، عجله نکنيم، با تمرکز محاسبه کنيم، سؤال و گزينه‌ها را تا آخر بخوانيم و ..... در ابتداي جلسه حواسمان هست، اما در ادامه کار وقتي غرق آزمون مي‌شويم دوباره همان بي‌دقتي ها را تکرار مي‌کنيم.
به اين نکته توجه داشته باشيد که اکثر داوطلبان، دچار بي دقتي در آزمون مي شوند، اما مهم اين است که به مشکل خودمان پي برده و در صدد رفع آن باشيم؛ زيرا براي هر انساني، طبيعي است که اشتباه کند، اما غير‌طبيعي است که اشتباهاتش را تکرار کند. راهکارهاي زيادي براي کاهش بي‌دقتي در آزمون وجود دارد. اگر شما جزو اين دسته از اين داوطلبان هستيد حتماً سعي کنيد که با تمرين موارد زير، بي دقتي خود را از بين ببريد.
1- از کودکي به ما گفته‌اند که عجله کار شيطان است. وقتي مي‌خواهيم کاري را در مدت زمان کوتاهي انجام دهيم، عجله مي‌کنيم و درهمين حالت، ميزان دقت ما به ‌طور معمول کم مي‌شود؛ پس سعي کنيد که عجله را از خود دور کنيد و بدون شتاب، تک تک سؤال ها را با دقت خوانده و به آنها پاسخ دهيد.
2- با توجه به وقتي که براي هر درس در اختيار داريد، سؤال را دو بار و در صورت لزوم بيشتر بخوانيد؛ زيرا ممکن است تا ذهن شما در مرحله اول، براي رسيدن به جواب پردازش کند کمي طول بکشد.
3- وقتي تستي را مي‌خوانيد به برخي از کلمات و افعال آن بخوبي دقت کنيد؛ زيرا بعضي از کلمات در راستاي محک زدن ميزان دقت داوطلب نوشته مي‌شوند؛ به عنوان نمونه، به کلماتي مانند: است، نيست، مي‌باشد، نمي‌باشد و ... دقت کنيد؛ زيرا بسياري از داوطلبان با وجود دانستن جواب به خاطر بي دقتي در خواندن افعال مثبت يا منفي تست‌ها اشتباه مي‌کنند.
1- به اعداد مشابه در دروس محاسباتي حتماً دقت کنيد و همچنين به علامت هاي مثبت، منفي و ... هم بخوبي توجه داشته باشيد.
2- هر گاه در جواب تست ها به اعداد يک تا چهار رسيديد، کمي مکث کرده و بعد پاسخنامه را پر کنيد؛ مثلاً بسيار ديده شده است که جواب مساله عدد يک است و اين پاسخ در گزينه‌ دوم قرار دارد و شما گزينه‌ يک را انتخاب کرده ايد.
4- مهم‌ترين چيزي که باعث مي‌شود تا بي‌دقتي يک داوطلب بيشتر شود، دانستن خوب آن درس و تست‌هاي ارايه شده از آن درس است. از آنجايي که داوطلب احساس مي‌کند که مطالب را بخوبي مي‌داند تست را سريع و با دقت کم مي خواند و در نتيجه به تست جواب اشتباه مي دهد.
5- يکي ديگر از کارهايي که براي جلوگيري از اين مشکل بايد انجام دهيد اين است که در مقابل سؤالات بسيار ساده که در کنکور معمولاً چندتايي از آنها وجود دارد آرامش خود را حفظ کنيد و باز هم با دقت، گزينه صحيح را انتخاب نماييد. بسيار اتفاق افتاده است که دانش‌آموزان ممتاز هنگام حل ‌سؤالات ساده بي‌دقتي مي‌کنند. اين نکته خود به دليل خوشحالي دروني از برخورد با ‌سؤال ساده و کاهش غير ارادي دقت در اين ‌سؤال‌هاست. خوب است بدانيد که طراحان سؤال از اين قضيه باخبرند و دام‌هاي آموزشي را در سؤالات ساده جاسازي مي‌کنند؛ به همين دليل، وقتي با سؤال ساده مواجه مي‌شويد، بايد بيشتر دقت کنيد. دفترچه را در دست بگيريد، گردن را به جلو خم کنيد و محکم‌تر بشينيد؛ يعني با يک تغيير فيزيکي در خود سعي کنيد تمرکز و دقتتان را افزايش دهيد.
6- يادتان باشد که بي دقتي، موضوعي عجيب و غريب و ذاتي نيست که نتوانيد آن را از بين ببريد؛ پس سعي کنيد که حتماً با تکرار و تمرين بر اين نقص خود تا زمان حل تست‌هاي سرعتي آمادگي براي کنکور غلبه کنيد تا پس از آزمون پشيمان نشويد. براي اين کار از همين حالا يک دفترچه براي ثبت بي‌دقتي‌هاي خود تهيه کنيد و بي دقتي هايي را که در هنگام تست زني‌هاي تمريني و سرعتي انجام مي‌دهيد يادداشت کنيد و علل اين بي‌دقتي را شناسايي و راه‌هاي رفع آن را تمرين و به خود گوشزد کنيد.
7- يکي از بي‌دقتي‌هاي رايج در ميان داوطلبان، اين است که جواب سؤال دفترچه را با پاسخنامه مطابقت نمي‌دهند و همين موضوع ممکن است باعث شود تا با يک اشتباه، جواب تمام سؤالات جابجا شود؛ به همين دليل، حتماً هر ده ‌سؤال، شماره‌ سؤال و پاسخ در پاسخنامه را بررسي کنيد تا از رديف پرکردن گزينه‌ها مطمين شويد.
ب- نداشتن مديريت زمان
يکي از مشکلاتي که بيشتر داوطلبان کنکور با آن مواجه هستند نداشتن مديريت زمان در هنگام تست‌زني است؛ البته بحث مديريت زمان و دقت در انجام امور مربوط، از ابتداي آمادگي براي کنکور براي هر داوطلبي مهم و لازم است. اينکه چه درسي، کي و به چه مدت زماني خوانده شود و کي مرور شود و کدام يک از دروس از اولويت بيشتري برخوردارند، از توانايي هاي هر فرد در مديريت زمان است. مشکل مديريت زمان در هنگام تست زني، بيشتر داوطلبان را دچار نگراني مي‌کند و باعث مي شود تا با وجود تلاش زيادي که داشته اند، نتوانند نتيجه مناسب و خوبي از تلاش خود بگيرند. ما چند پيشنهاد براي شما داريم که با رعايت آنها مي‌توانيد وقت خود را در تست زني در هنگام آمادگي براي کنکور بخوبي مديريت کنيد:
1- هر درس را در زمان پيشنهادي خودش پاسخ دهيد.
2- زمان آغاز و پايان هر درس را بالاي آن درس در دفترچه‌ ‌سؤال بنويسيد و به آن پايبند باشيد.
3- روي ‌سؤالات بيش از حد مکث و توقف نکنيد و ‌سؤالات وقت‌گير را علامت زده و به آنها در انتها پاسخ دهيد. برخي از داوطلبان براي يک درس، زحمت زيادي کشيده اند و در يک يا چند درس، توانايي بيشتري در مقايسه با ساير داوطلبان دارند؛ به همين دليل، سعي مي‌کنند تا به تمام سؤالات آن درس پاسخ دهند. اين موضوع باعث مي‌شود تا زمان زيادي را صرف آن درس کنند و از پاسخگويي به سؤالات برخي از درس هاي ديگر غافل شوند. اين در حالي است که ارزش همه تست‌ها يکي است و شما نبايد زمان خود را صرف سؤال‌هاي سخت کنيد؛ در حالي که مي توانيد در اين دقايق به سؤالات ساده دروس ديگر براحتي و در زمان تعيين شده جواب دهيد.
4- گاهي به ساعت نگاه کنيد و به زمان توجه داشته باشيد. اين کار باعث مي شود تا حواستان بيشتر به زمانِ صرف شده و زمانِ باقي مانده باشد؛ البته يادتان باشد که زياد تکرار کردن اين کار، هم باعث حواس پرتي و هم سبب از دست رفتن زمان بيشتر و استرس خواهد شد.
5- يکي از کارهاي بسيار مهمي که برخي از داوطلبان در مديريت زمان تست زني از همين الان بايد به آن توجه داشته باشند و آن را بخوبي انجام دهند اين است که اگر درسي را نخوانده‌‌اند و نمي‌خواهند که به تست‌هاي آن درس پاسخ دهند زمان اين درس را، با توجه به دروسي که در آن قوي‌تر هستند و مي‌خواهند بيشتر به آن بپردازند، تقسيم کنند؛ مثلاً به عنوان داوطلب گروه آزمايشي علوم تجربي، اگر نمي‌خواهيد به درس رياضي به جز چند سؤال ساده پاسخ دهيد و در عوض در زيست‌شناسي خيلي و در فيزيک تا حدود زيادي قوي هستيد؛ پس مي‌توانيد اين وقت را بين اين دو درس تقسيم کنيد؛ مثلاً ده دقيقه را به زيست‌شناسي و پنج دقيقه را به فيزيک اختصاص دهيد.
پ- دير متوجه شدن صورت سؤال
برخي از داوطلبان هستند که با وجود تلاش زياد و کوشش فراواني که براي يادگيري و مطالعه کنکور داشته‌اند، در زمان تست زني به دليل طولاني بودن صورت سؤال يا استرس و مواردي از اين قبيل، نمي‌توانند در مدت زمان لازم به تست ها جواب دهند؛ مثلاً ليتر را با ميلي ليتر و ثانيه را با صدم ثانيه اشتباه مي‌گيرند. اين درگيري با صورت سؤالات و تلاش در فهم بهتر آن باعث مي شود تا بخشي از وقت داوطلب بيهوده هدر رود و حتي ممکن است که داوطلب نتواند پاسخ درست را انتخاب کند. با استفاده از راه‌هاي زير مي‌توانيد با تمرين و تکرار و از همين الان اين مشکل را حل کنيد:
1- از تکنيک «خط بر» استفاده کنيد. براي اين کار، دست يا قلمتان روي سؤال باشد و کلمه به کلمه، سؤال و گزينه‌ها را بخوانيد. به هر کلمه کليدي که رسيديد، دور آن دايره بکشيد. دقت کنيد: گفتم که دور آن دايره بکشيد، نگفتم که زير آن خط بکشيد. اين کار باعث مي شود تا شما در مرور بعدي سؤال بسرعت بتوانيد منظور سؤال را درک کرده و بخوبي به آن پاسخ دهيد. نکته مهم اين است که بعضي از دوستان کنکوري هستند که در روش «خط بر» آن قدر کُند عمل مي‌کنند که وقت زيادي براي خواندن سؤال صرف مي‌شود. بايد حواستان باشد که وقتي مي‌گويند سي سؤال رياضي در چهل و سه دقيقه، منظور اين‌است که در اين زمان هر يک از ‌سؤال‌ها را خوانده، گزينه‌ها را نگاه کرده و محاسبه و جواب را در پاسخنامه علامت بزنيد؛ پس اگر نياز به تکنيک «خط ‌بر» داريد، سعي کنيد که از همين الان سرعت و حرکت دست يا قلم روي سؤال و گزينه‌ها را تا جايي که امکان دارد با سرعت خواندن چشم‌هايتان هماهنگ کنيد.
2- براي اينکه در جلسه آزمون، زمان کمتري را به تکنيک «خط بر» اختصاص دهيد، از همين الان تمرين کنيد و سعي کنيد که با افزايش سرعت خواندن، درک مفهوم و منظور سؤال، محاسبه کردن و تست زدن، سرعت خود را در درک مفهوم و خواسته سؤال بالا ببريد. بهترين منبع در اين مورد، تست هاي کنکور سال هاي قبل است. ابتدا بدون در نظر گرفتن زمان، خودتان را محک بزنيد که چقدر در دفعه اول مطالعه يک تست مي توانيد به نکات اصلي آن توجه کنيد و سپس تکنيک «خط بر» را به کار برده و ببينيد هر بار که مثلاً بيست تست مي زنيد در چند تست از اين تکنيک استفاده مي‌‌کنيد و سعي کنيد که هم زمان، هم سرعت و هم تعداد کلماتي را که دور آنها خط مي‌کشيد، کمتر کنيد؛ البته به خاطر داشته باشيد که استفاده از تکنيک «خط بر» براي فهم بهتر برخي از سؤالات لازم است و شما مي بايست حتماً براي بعضي از سؤالات از اين تکنيک استفاده کنيد، اما همه سؤالات هم نياز به انجام اين کار ندارند.
ت- بي نظمي در تست زني
بارها در مقالاتي که نوشته‌ايم، اشاره کرده‌ايم که در مطالعه کنکور و برنامه‌ريزي و مواردي مثل آن از نظم و قانون خودتان پيروي کنيد تا راحت‌تر باشيد، اما بعضي از موضوعات در کنکور هستند که رعايت نظم در آنها به سود خود داوطلب است. بي‌نظمي در تست‌زني نيز، يکي از اين موارد است. براي جلوگيري از بي نظمي در تست زني به موارد زير دقت کنيد:
1- برخي از داوطلبان تست‌زني را از درس خاصي آغاز مي‌کنند. اين کار اشتباه هست. تست‌زني را به ترتيب دروس ارايه شده در دفترچه انجام دهيد. اين شکل ارايه دروس، طبق قاعده خاصي است؛ پس سعي نکنيد که آن را به هم بزنيد. حتماً با خود مي گوييد پس تکليف داوطلباني که درس يا دروس خاصي را نخوانده‌اند و نمي‌خواهند به تست‌هاي آن جواب دهند يا داوطلباني که در دروسي قوي‌ترند و اول مي‌خواهند به تمام سؤالات آن دروس پاسخ دهند، چيست. اگر شما جزو اين دسته از داوطلبان هستيد و چنين تصميمي داشتيد، حتماً سعي کنيد که از همين الان اين رويه خود را کنار بگذاريد و از هيچ درسي به طور کامل صرف‌نظر نکنيد و نگاهي به سؤالات آن درس بيندازيد. بالاخره شما به عنوان دانش‌آموزي که چند سال با آن مباحث سر و کار داشته‌ايد حتماً مطالبي از آن دروس را در ذهنتان داريد. شايد يک يا چند مورد از آن مطالب در تست‌ها آمده باشد؛ به علاوه اينکه معمولاً چند سؤال راحت و آسان نيز در هر درسي طرح مي‌شود و احتمال نمره آوردن شما با وجود اين سؤالات بالا مي‌رود.
2- يکي از بي نظمي‌هاي داوطلبان که ممکن است باعث اشتباه آنها شود، درهم و برهم نوشتن محاسبات در دفترچه‌ سؤال است؛ يعني خيلي بي‌نظم و نامرتب، محاسبات را در دفترچه انجام مي‌دهند و اين موضوع ممکن است باعث شود که جواب يک سؤال با جواب سؤال ديگر خلط شود و گاهي آن‌قدر محل محاسبات شلوغ ‌شود که داوطلبان، راه حل خود را گم ‌کرده و ناچار شوند دوباره آن را بنويسند. يادتان باشد که در جلسه‌ کنکور نمي‌توانيد با خود چرک‌نويس ببريد. براي جلوگيري از اين مشکل، تمرين را از همين الان شروع کنيد؛ پس در خانه، چرک‌نويس‌هاي خود را باريک کنيد تا عادت کنيد که در جاي محدود، محاسبات خودتان را انجام دهيد؛ در ضمن تا آنجا که امکان دارد، از مداد براي نوشتن و محاسبه استفاده کنيد تا در جلسه آزمون سراسري به نوشتن با مداد عادت کنيد.
ث- به فکربرگ برنده در کنکور باشيد
برگ برنده يعني اينکه يک يا چند درس يا مبحث را به قدري خوب بلد باشيد که نقطه برد شما بوده و اميدتان براي کسب درصد عالي به آن باشد. حال اين برگ برنده مي تواند دو نوع باشد: شما از نظر درصد يا از نظر زمان به تست زني خودتان مطمين هستيد و روي آن حساب مي‌کنيد؛ مثلاً يکي معارف را آن قدر خوب خوانده که مطمين است در کنکور در نصف زمان لازم، سؤالات آن را پاسخ مي‌دهد و بقيه زمان را براي زيست شناسي يا ... مي گذارد، و يا اينکه درسي مانند رياضي را آن قدر خوب مطالعه کرده است که مي تواند درصد بسيار خوبي در آن کسب کند و از ديگر رقبا بخوبي و با اختلاف زياد پيشي بگيرد.توصيه ما اين است که هم در عمومي ها و هم در اختصاصي‌ها، برگ برنده‌اي (هم از لحاظ زمان و هم از لحاظ درصد) براي خودتان داشته باشيد؛ به اين ترتيب که يک درس در اختصاصي ها و يک درس در عمومي‌ها را که در آنها قوي‌تر هستيد، انتخاب کنيد و برخلاف همه که مي‌گويند اين درس‌ها را بلديم و نمي‌خوانيم، شما براي اين درس‌ها، بيشتر وقت بگذاريد؛ به اين ترتيب، بتدريج در اين درس‌ها قوي‌تر مي‌شويد و آن دروس به برگ برنده درصدي شما تبديل مي‌شوند. پس از اينکه از نظر درصد خيالتان راحت شد باز هم تمرين کنيد که از لحاظ زمان و سرعت حل کردن در آن درس‌ها جلو بيفتيد؛ به اين ترتيب، اين درس‌ها به برگ برنده زماني شما تبديل مي‌شوند.
هفته نامه پیک سنجش
علی سلیمانی